Projekt wersja I wstępna
USTAWA
z dnia                    2013 r.
o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach
 
Art. 1. W ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm. ) wprowadza się następujące zmiany:
1)     w art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Każdemu przysługuje prawo do zrzeszania się w stowarzyszeniach.”;
2)   w art. 2
a) ust 3 otrzymuje brzmienie:
 	„3. Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków. Członkowie władz mogą otrzymywać wynagrodzenie za pełnienie swych funkcji, o ile statut to przewiduje. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników.”     
b) po ust. 3 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu:
 	„4. Stowarzyszenia i ich związki mają prawo reprezentowania wobec organów władzy publicznej interesów zbiorowych swoich członków oraz grup i  społeczności, na których rzecz działają.”;
„5. Do wykonywania pracy społecznej przez członka stowarzyszenia stosuje się, w zakresie określonym w statucie, przepisy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, odnoszące się do uprawnień i obowiązków wolontariusza wynikających z porozumienia zawieranego między korzystającym a wolontariuszem.”;
3)   w art. 3 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje osobom fizycznym mającym pełną zdolność do czynności prawnych.”;
4)     uchyla się art. 4; 
5)     art. 9 otrzymuje brzmienie:
„Art. 9. Osoby w liczbie co najmniej dziewięciu, zamierzające założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia, wybierają komitet założycielski  albo władze stowarzyszenia.”;
6)   w art. 10:
      a)  ust. 1 pkt. 6 otrzymuje brzmienie:
„6) sposób reprezentowania stowarzyszenia, a w szczególności zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności uchwał jego organów,”,
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
   	„2. Stowarzyszenie może tworzyć terenowe jednostki organizacyjne.”;
c) po ust. 3 dodaje się ust 4.
„4 Statut stowarzyszenia może określać warunki zawieszania i odwieszenia działalności”.
7)   po art. 10 dodaje się art. 10a. w brzmieniu:
„Art. 10a. 1. Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane określić w statucie:
1) zasady tworzenia i likwidacji terenowej jednostki organizacyjnej;
2) strukturę organizacyjną terenowej jednostki organizacyjnej;
3) wewnętrzne organy terenowej jednostki organizacyjnej, w tym zarząd reprezentujący ją na zewnątrz oraz tryb ich powoływania.
2. Terenowa jednostka organizacyjna może uzyskać osobowość prawną, jeżeli statut to przewiduje.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, statut określa warunki, które muszą być spełnione, aby terenowa jednostka organizacyjna mogła uzyskać osobowość prawną oraz sposób korzystania z osobowości prawnej, w szczególności zaciągania przez nią zobowiązań majątkowych.
4. Terenowa jednostka organizacyjna działa na podstawie statutu stowarzyszenia; może jednak, na zasadach i w trybie określonym w statucie, przyjmować regulamin określający szczegółową organizację i sposób działania tej jednostki.
   	5. Stowarzyszenie w terenowych jednostkach organizacyjnych może powoływać zarząd komisaryczny, jeśli statut tak stanowi. Z chwilą powołania zarządu komisarycznego członkowie zarządu terenowej jednostki organizacyjnej zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej pełnomocnictwa wygasają. Przesłanki wprowadzenia i zakres kompetencji zarządu komisarycznego określa statut.
   	6. Przez likwidację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się zakończenie bieżących interesów terenowej jednostki organizacyjnej, ściągnięcie wierzytelności i wykonanie zobowiązań. Majątek terenowej jednostki organizacyjnej pozostały po likwidacji przejmuje stowarzyszenie.
8)  	w art. 11:
a) ust. 3. otrzymuje brzmienie:
„3. Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać jednoosobowy lub wieloosobowy zarząd oraz kolegialny organ kontroli wewnętrznej.”.
b) po ust. 3 dodaje się ust. 4 - 5 w brzmieniu:
      	„4. Każdy członek stowarzyszenia może wytoczyć powództwo do sądu o uchylenie uchwały niezgodnej z prawem lub statutem.
5. Powództwo o uchylenie uchwały powinno być wniesione po wyczerpaniu wewnętrznej procedury odwoławczej, o ile statut ją przewiduje, w ciągu sześciu tygodni od dnia, w którym członek dowiedział się o jej podjęciu, albo w ciągu sześciu tygodni od chwili wyczerpania procedury odwoławczej.”;
9)  	art. 12 otrzymuje brzmienie:
„Art. 12. Komitet założycielski albo zarząd składa do sądu rejestrowego wniosek o rejestrację stowarzyszenia wraz ze statutem, listą założycieli zawierającą imię i nazwisko oraz podpis, wraz z oświadczeniami założycieli o przysługiwaniu im pełnej zdolności do czynności prawnych, protokół z wyboru komitetu założycielskiego albo władz stowarzyszenia, a także informację o adresie siedziby stowarzyszenia.”;
10)   art. 13 otrzymuje brzmienie:
„Art. 13. 1. Wniosek o wpis stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego rozpoznaje sąd rejestrowy.
2. Sąd rejestrowy odmawia wpisu stowarzyszenia, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w ustawie.
3. Sąd rejestrowy przed wydaniem postanowienia o wpisie stowarzyszenia, jeżeli jest niezbędne dokonanie dodatkowych ustaleń, wyznacza w tym celu posiedzenie wyjaśniające.”;
11)  	uchyla się art. 14 i 15;
 
12)  	art. 16 otrzymuje brzmienie:
 
„Art. 16 1. Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o wpisie stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego po stwierdzeniu, że jego statut jest zgodny z przepisami prawa.
2. O wpisie stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego sąd zawiadamia komitet założycielski albo zarząd oraz właściwy organ nadzorujący, przesyłając jednocześnie temu organowi statut oraz odpis wniosku o rejestrację wraz z załącznikami wymienionymi w art. 12.”;
13)   art. 17 otrzymuje brzmienie:
„Art. 17. 1. Stowarzyszenie oraz jego terenowe jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 10a ust. 3, nabywają osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego dokonanego przez Sąd właściwy dla siedziby stowarzyszenia.
2. Wpisu terenowej jednostki organizacyjnej do Krajowego Rejestru Sądowego sąd rejestrowy dokonuje w oparciu o statut stowarzyszenia po stwierdzeniu, że zostały spełnione określone w nim warunki uzyskania przez terenową jednostkę organizacyjną osobowości prawnej. Przepisy art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3. Za czynności dokonane w imieniu stowarzyszenia przed jego wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego  osoby działające do chwili wpisu stowarzyszenia odpowiadają solidarnie.
4. Terenową jednostkę organizacyjną, o której mowa w ust. 1, reprezentuje w postępowaniu rejestrowym zarząd stowarzyszenia.
5. Terenowa jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 1, traci osobowość prawną po jej wykreśleniu z rejestru. Sąd rejestrowy wykreśla terenową jednostkę organizacyjną z rejestru na wniosek stowarzyszenia zgodnie z postanowieniami statutu. Z dniem utraty osobowości prawnej przez terenową jednostkę organizacyjną Stowarzyszenie wchodzi we wszystkie jej prawa i obowiązki.
6. Postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszenia oraz terenowych jednostek organizacyjnych do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej do Krajowego Rejestru Sądowego jest wolne od opłat sądowych.”;
  	 
14)  art. 25 otrzymuje brzmienie:
„Art. 25 1. Organ nadzorujący wykonuje swoje uprawnienia wyłącznie w zakresie zgodności działania stowarzyszenia z przepisami prawa i postanowieniami statutu.
2. Organ nadzorujący ma prawo żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zebrania członków (zebrania delegatów) oraz w związku z tym żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.
3. Wykonując swoje uprawnienia określone w ust. 2, powinien wskazać uzasadnienie swojego żądania.”;
 
15)  	w art. 30 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„1. Jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z urzędu ustanawia dla niego kuratora na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
2.  Kurator jest obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu wyboru zarządu, kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia. Sąd może przedłużyć ustanowienie kuratora na okres nieprzekraczający kolejnych 6 miesięcy, jeżeli czynności kuratora nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony.”;
16)  	art. 31 otrzymuje brzmienie:
„Art. 31. Sąd wydaje postanowienie o rozwiązaniu stowarzyszenia, na wniosek organu kontroli wewnętrznej, organu nadzorującego lub kuratora albo z urzędu, w przypadku gdy:
1) liczba członków stowarzyszenia utrzymuje się poniżej liczby członków wymaganych do jego założenia przez okres dłuższy niż 6 miesięcy;.
2) stowarzyszenie nie posiada przewidzianych w ustawie władz i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy.”;
17)  	rozdział 5 otrzymuje brzmienie:
„Rozdział 5 Likwidacja, przekształcenie i zawieszanie działalności stowarzyszeń”;
18)  	w art. 37 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
      „1) zawiadomić sąd o wszczęciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem swego nazwiska, imienia, numeru PESEL, jeżeli nie zachodzą warunki określone w art. 36 ust. 2,”;
19)  	po art. 39 dodaje się art. 39a i 39b w brzmieniu:
„Art. 39a. 1 Stowarzyszenie niezatrudniające pracowników może na podstawie prawomocnej uchwały walnego zebrania członków złożyć wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o zawieszenie działalności, o ile statut przewiduje warunki zawieszenia i odwieszenia działalności.
        	2. Stowarzyszenie, które zawiesiło działalność i nie podjęło jej w ciągu trzech lat, podlega likwidacji.
        	3. W okresie zawieszenia prowadzenia działalności stowarzyszenie:
1) ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów;
2) ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia prowadzenia działalności,
3) ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie;
4) uczestniczy w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością prowadzoną przed zawieszeniem prowadzenia działalności;
5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa;
6) ma prawo osiągać przychody z własnych składników majątkowych;
4. Okres zawieszenia prowadzenia działalności rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu prowadzenia działalności, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu prowadzenia działalności lub do dnia wskazanego w tym wniosku, który nie może być wcześniejszy niż dzień złożenia wniosku.
5. W stosunku do zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie prowadzenia działalności wywiera skutki prawne od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie prowadzenia, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia prowadzenia działalności.
6. Zgłaszanie informacji o zawieszeniu prowadzenia działalności oraz o wznowieniu prowadzenia działalności w przypadku stowarzyszeń podlegających obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Art. 39b. 1. Stowarzyszenie zgodnie z uchwałą walnego zebrania członków może, o ile spełnia warunki wynikające z innych przepisów:
1)   poprzez likwidację przekształcić się w stowarzyszenie zwykłe;
2)  przekształcić się w spółdzielnię socjalną albo spółdzielnię pracy;
3)   połączyć się z innym stowarzyszeniem.
2.   Łączenie stowarzyszeń jest możliwe, o ile statut to przewiduje.
3.   Podmiot powstały w wyniku przekształcenia lub łączenia, jak też podmiot przejmujący musi w statucie zawrzeć informacje o podmiocie, którego działalność kontynuuje  i o fakcie przejęcia wszelkich praw i  zobowiązań.
4. Datą zakończenia działalności stowarzyszenia jest chwila zarejestrowania nowego podmiotu.”;

20)     art. 40 otrzymuje brzmienie:
„Art. 40. 1. Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe.
Stowarzyszenie zwykłe może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane.
2. Osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzające założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel lub cele, teren i środki działania, siedzibę oraz  zarząd albo przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie.
3. Informację o założeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele albo zarząd zgłaszają na piśmie, w terminie 7 dni, właściwemu ze względu na siedzibę stowarzyszenia, organowi nadzorującemu, dołączając:
1)	regulamin działalności;
2)	listę założycieli zawierającą ich imiona i nazwiska, adres zamieszkania oraz własnoręczny podpis, wraz z oświadczeniami o przysługiwaniu im pełnej zdolności do czynności prawnych;
3)	dane przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie albo osób wchodzących w skład zarządu:
    	 a) imiona i nazwisko,
    	 b) adres zamieszkania,
    	 c) nr PESEL;
          4)	  informację o adresie siedziby stowarzyszenia.
4. Jeżeli w zgłoszeniu nie wskazano danych, o których mowa w ust. 3, organ nadzorujący wezwie niezwłocznie do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 7 dni. Termin na dokonanie wpisu, o którym mowa w ust. 5, liczy się od skutecznego uzupełnienia zgłoszenia. Nieuzupełnienie zgłoszenia w powołanym terminie 7 dni powoduje jego bezskuteczność.
5. Stowarzyszenie zwykłe podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez organ nadzorujący, w terminie 14 dni od dnia dokonania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 41 ust. 2.
6. Przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie albo zarząd ma obowiązek w terminie 7 dni zawiadomić organ nadzorujący o zmianie regulaminu oraz danych, o których mowa w ust. 3 pkt 3 i 4.
7.  Ewidencja stowarzyszeń zwykłych jest jawna. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w ewidencji oraz otrzymania wyciągów i zaświadczeń o danych zawartych w ewidencji.
8. Ewidencja stowarzyszeń prowadzona jest w systemie informatycznym. Ewidencja musi zawierać co najmniej informacje wskazane w ust. 3 pkt 3 i 4 oraz nazwę, cel lub cele i teren działalności jak sposób reprezentacji zarządu o ile regulamin stowarzyszenia je przewiduje.
9. Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji stowarzyszeń zwykłych oraz dane podlegające wpisowi do ewidencji, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia przejrzystości i dostępności do danych zawartych w ewidencji.
21)  w art. 41 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego, może zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16 ust. 1.”;
„2. Stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć działalność:
1) po wpisie do ewidencji
lub
2) jeżeli w ciągu 14 dni od dnia dokonania zgłoszenia lub skutecznego uzupełnienia zgłoszenia o założeniu stowarzyszenia zwykłego, organ nadzorujący nie wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, albo nie wezwie do uzupełnienia zgłoszenia zgodnie z art. 40 ust. 4.”.
 
22)    po art. 41 dodaje się art. 41a – 41c w brzmieniu:
„Art. 41a. 1. Przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie ma prawo reprezentować stowarzyszenie we wszystkich czynnościach sądowych i  pozasądowych w tym przekraczających zakres zwykłych czynności stowarzyszenia na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez wszystkich członków.
2. W przypadku, gdy stowarzyszenie posiada zarząd jest on wyłącznie uprawniony do reprezentowania w zakresie czynności zwykłego zarządu z zastrzeżeniem art. 41b ust. 1. Sposób reprezentacji stowarzyszenia zwykłego przez zarząd określa regulamin. 
41b.1. Podejmowanie przez zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia pełnomocnictwa do dokonania czynności prawnych, przekraczających zakres czynności zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.
2. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłych czynności stowarzyszenia są w szczególności:
1) nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
2) ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego;
3) zawarcie umowy kredytu albo pożyczki przekraczającej kwotę 10 000 złotych,
4) zawarcie umowy poręczenia, przejęcie długu, przystąpienie do długu lub innej podobnej umowy;
5) inne niż wymienione w pkt 3 zobowiązania przekraczające kwotę 10 000 złotych, chyba że regulamin stanowi inaczej.

Art. 41c. 1.  Zarząd prowadzi sprawy stowarzyszenia i reprezentuje stowarzyszenie.
2. Zarząd składa się z co najmniej dwóch członków.
3. Do zarządu mogą być powołane osoby jedynie spośród członków stowarzyszenia .
4. Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą członków stowarzyszenia podjętą zwykłą większością głosów, chyba że regulamin stanowi inaczej.
5. Członek zarządu może być odwołany w każdym czasie.
6. Uzupełnianie składu zarządu, kompetencje, sposób podejmowania uchwał oraz czas trwania kadencji zarządu określa regulamin.”;
23)    art. 42 otrzymuje brzmienie:
„Art. 42. 1. Stowarzyszenie zwykłe nie może:
1) powoływać terenowych jednostek organizacyjnych,
2) zrzeszać osób prawnych,
3) prowadzić działalności gospodarczej.
2. Stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków,  zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia, ofiarności publicznej, dotacji, zbiórek publicznych, loterii fantowych.”;
24)    po art. 42 dodaje się art. 42a w brzmieniu:
               „Art. 42a. 1. Stowarzyszenia zwykłe może:
1)	przekształcić się w stowarzyszenie;
2)	przekształcić się w spółdzielnie socjalną albo spółdzielnie pracy;
3)	połączyć się z innym stowarzyszeniem zwykłym.
2. Do przekształcenia lub połączenia stowarzyszenia zwykłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 39b ust. 2 i 3.”;  
25)    w art. 43 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1)     nie stosuje się przepisów art. 9-13, art. 16 ust. 2, art. 17, art. 20-22, art. 24a, art. 27, art. 30, art. 31 pkt 2 i art. 39a.

Art. 2. 1. O ile zachodzi taka konieczność, stowarzyszenia działające na podstawie dotychczasowych przepisów dokonają zmian swoich statutów stosownie do wymagań ustawy i w trybie przez nią przewidzianym, w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
2. Stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie dotychczasowych przepisów stają się stowarzyszeniami zwykłymi w rozumieniu niniejszej ustawy.

Art. 3. 1 W sprawach o dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
2. W sprawach o dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego dotyczących terenowych jednostek organizacyjnych, wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pozostaje sąd dotychczas właściwy.
3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przekazywania akt rejestrowych terenowych jednostek organizacyjnych właściwym ze względu na siedzibę stowarzyszenia sądom rejestrowym, kierując się potrzebą zapewnia bezpieczeństwa aktom rejestrowym

Art. 4. Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 40 ust. 9 i uruchomienia ewidencji stowarzyszeń zwykłych w systemie informatycznym, o którym mowa w art. 40 ust. 8, ewidencja prowadzona jest przez organ nadzorujący, który zamieszcza w niej dane wskazane w art. 40 ust. 8 i udostępnia ją w Biuletynie Informacji Publicznej. 

Art. 5. W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie art. 27a. ust. 3 otrzymuje brzmienie: 
“W wykazie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się organizacje pożytku publicznego:
1)  które w terminie zamieściły na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego roczne sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności oraz roczne sprawozdanie finansowe, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2, w roku, za który składane jest zeznanie podatkowe; 
2)  w stosunku do których nie wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego informacji o zwieszeniu działalności, otwarciu likwidacji lub ogłoszeniu upadłości.”

Art. 6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 40 ust. 7 i 8, które odnośnie funkcjonowania ewidencji stowarzyszeń zwykłych w systemie informatycznym, wchodzą w życie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.